Vách ngăn tiểu nam cao bao nhiêu và đặt cách bồn tiểu bao xa là đúng tiêu chuẩn?

Vách ngăn tiểu nam là tấm chắn đặt giữa hai bồn tiểu, giúp mỗi người đứng tiểu có khoảng riêng tư và hạn chế nước bắn sang vị trí bên cạnh. Ở công trình công cộng, vách thường làm bằng compact HPL hoặc bằng sứ đồng bộ với bồn tiểu của hãng thiết bị. Kích thước vách không chọn theo cảm tính mà dựa vào cao độ bồn tiểu, khoảng cách giữa các bồn và các văn bản như TCVN 13982:2024 hay QCVN 10:2024/BXD. Bài viết này tổng hợp vật liệu, kích thước có nguồn, cách lắp và cách bố trí cho từng loại công trình.

Vách ngăn tiểu nam có chức năng gì?

Chức năng đầu tiên của vách là che tầm nhìn ngang giữa hai người đứng cạnh nhau, nhất là ở khu vệ sinh đông người như nhà máy, sân bay hay trường học. Chức năng thứ hai là chặn tia nước bắn sang bồn bên cạnh, nhờ đó sàn và tường quanh bồn tiểu khô hơn. Vách cũng phân định rõ từng vị trí đứng, nên người dùng không đứng chen vào khoảng giữa hai bồn.

Tiêu chuẩn nhà vệ sinh công cộng ASEAN yêu cầu tấm ngăn giữa các bồn tiểu treo không chạm sàn để làm sạch khu vực phía dưới. Chi tiết này nghe nhỏ nhưng quyết định việc đội tạp vụ có lau được chân tường mỗi ngày hay không.

Vật liệu nào phù hợp để làm vách ngăn tiểu nam?

Năm vật liệu thường gặp là compact HPL, sứ, kính cường lực, inox và gỗ MFC phủ melamine. Mỗi vật liệu có điểm mạnh riêng, nhưng môi trường quanh bồn tiểu luôn ẩm và thường xuyên tiếp xúc hoá chất tẩy rửa. Bảng dưới đây so sánh định tính theo những tiêu chí mà kỹ sư hay dùng khi chọn vật liệu cho công trình công cộng.

Tiêu chí	Compact HPL	Sứ của hãng thiết bị	Kính cường lực	Inox	Gỗ MFC
Chịu nước và ẩm	Tốt	Tốt	Tốt	Tốt nếu đúng mác inox	Kém khi ngấm nước lâu
Chịu va đập	Tốt	Dễ vỡ khi va mạnh	Vỡ vụn khi quá tải	Tốt nhưng dễ móp	Trung bình
Kích thước theo yêu cầu	Cắt được theo bản vẽ	Cố định theo mã hãng	Gia công theo bản vẽ	Gia công theo bản vẽ	Cắt được theo bản vẽ
Đồng bộ với buồng vệ sinh	Cùng mã màu với vách buồng	Đồng bộ với bồn tiểu	Phù hợp phong cách hiện đại	Phù hợp nhà máy, bếp	Cùng màu nếu buồng dùng MFC
Mức độ riêng tư	Cao	Cao	Thấp nếu kính trong	Cao	Cao
Phạm vi dùng hợp lý	Hầu hết công trình công cộng	Khu vệ sinh lắp bồn tiểu cùng hãng	Khu vệ sinh cao cấp ít người	Khu cần chống va đập mạnh	Khu khô, ít người dùng

Vách tiểu bằng compact HPL

Compact HPL là lựa chọn phổ biến nhất vì cùng vật liệu, cùng mã màu và cùng hệ phụ kiện với vách buồng vệ sinh. Đội xưởng của iVN gia công vách tiểu từ tấm compact dày 12mm hoặc 18mm, bo cạnh bằng máy CNC và dùng phụ kiện inox 201 hoặc 304. Khu vực ẩm mặn ven biển nên dùng inox 304 vì loại này chống gỉ tốt hơn inox 201. Cấu tạo lõi và cách nhận biết chất lượng tấm được phân tích trong bài tấm compact HPL.

Vách sứ của các hãng thiết bị vệ sinh như INAX và TOTO

Nhiều hãng thiết bị sản xuất vách sứ đi kèm bồn tiểu, nên màu men và đường cong đồng bộ với thiết bị. Theo trang chính hãng, vách INAX P-1 có kích thước 760 x 340 x 105mm theo thứ tự cao x rộng x dày, treo tường bằng bộ giá đỡ, vít, nở và mũ ốc đi kèm. Trên các trang bán hàng, vách TOTO AW115J được ghi kích thước 100 x 350 x 760mm, còn vách Caesar UW0330 là 80 x 390 x 805mm.

Vách sứ có kích thước cố định theo mã, nên không thể làm cao hơn hay sâu hơn khi công trình cần che chắn nhiều hơn. Sứ cũng dễ vỡ khi vận chuyển hoặc va đập mạnh, nên kho công trường cần chỗ để riêng cho loại hàng này.

Vách kính cường lực và vách inox

Vách kính cường lực, nhất là kính mờ, tạo cảm giác thoáng cho khu vệ sinh cao cấp có ít người dùng. Vách inox chịu va đập tốt và hợp với khu vực công nghiệp, nhưng bề mặt dễ để lại vết tay và vết nước. Cả hai loại đều cần thiết kế chi tiết liên kết riêng, nên thường chỉ xuất hiện ở công trình có yêu cầu kiến trúc cụ thể.

Kích thước vách ngăn tiểu nam tiêu chuẩn là bao nhiêu?

Câu trả lời cần tách thành hai lớp, vì nhiều trang gọi kích thước thương mại là “tiêu chuẩn”. Lớp thứ nhất là yêu cầu tối thiểu trong văn bản tiêu chuẩn và quy chuẩn. Lớp thứ hai là các kích thước tấm phổ biến mà nhà cung cấp gia công sẵn.

Các văn bản tiêu chuẩn quy định những gì?

TCVN 13982:2024 về nhà vệ sinh công cộng trong đô thị áp dụng cho nhà vệ sinh đặt tại khu vực công cộng và khu vực đông người. Tiêu chuẩn này quy định ngăn của bồn tiểu tối thiểu rộng 0,65m và sâu 0,70m, đồng thời khoảng cách giữa các bồn tiểu không nhỏ hơn 0,80m. Theo mục 6.9, bồn tiểu nam được ngăn từng đơn nguyên bằng “vách ngăn treo có chiều cao trên 0,30 m x 0,80 m và bề rộng từ tường treo ra ít nhất 0,30 m”. Cách ghi này khá khó đọc, nên iVN đối chiếu thêm với tiêu chuẩn ASEAN ở đoạn dưới.

Tiêu chuẩn nhà vệ sinh công cộng ASEAN có yêu cầu tương tự, với tấm ngăn tối thiểu 30cm x 80cm và treo không chạm sàn. Văn bản ASEAN còn yêu cầu khoảng cách từ tâm thiết bị đến vách ngăn tối thiểu 45cm, hoặc từ tâm thiết bị này đến tâm thiết bị kia tối thiểu 90cm. Phía trước bồn tiểu cần ít nhất 90cm khoảng trống tới tường hoặc vật cản khác.

Với khu vệ sinh chung, QCVN 10:2024/BXD yêu cầu cứ 6 tiểu treo phải có 1 tiểu dành cho người gặp khó khăn khi tiếp cận. Tiểu treo loại này lắp không cao hơn 400mm tính từ mặt sàn hoàn thiện. Điểm thấp nhất của tay vịn tại khu vực tiểu treo không được cao hơn 800mm, nên vách ngăn cạnh vị trí này phải chừa chỗ cho tay vịn.

Vách compact trên thị trường có những kích thước nào?

Kích thước vách compact trên thị trường thường được hiểu theo thứ tự chiều nhô khỏi tường x chiều cao. Vách treo không chân phổ biến ở hai cỡ 400 x 900mm và 500 x 900mm. Vách đặt sàn có chân thường là 450 x 1.220mm hoặc 600 x 1.220mm, và một số nơi còn làm cỡ 900 x 1.220mm.

Thông số	Giá trị	Nguồn hoặc ghi chú
Ngăn bồn tiểu tối thiểu	Rộng 0,65m x sâu 0,70m	TCVN 13982:2024, nhà vệ sinh công cộng đô thị
Khoảng cách giữa các bồn tiểu	Không nhỏ hơn 0,80m	TCVN 13982:2024
Vách ngăn treo	Trên 0,30m x 0,80m, nhô khỏi tường ít nhất 0,30m	TCVN 13982:2024 mục 6.9
Tâm bồn tiểu đến vách ngăn	Tối thiểu 45cm	Tiêu chuẩn nhà vệ sinh công cộng ASEAN
Tâm bồn đến tâm bồn	Tối thiểu 90cm	Tiêu chuẩn nhà vệ sinh công cộng ASEAN
Tiểu treo cho người gặp khó khăn khi tiếp cận	Cao không quá 400mm, cứ 6 tiểu có 1 tiểu	QCVN 10:2024/BXD
Vách compact treo phổ biến	400 x 900mm hoặc 500 x 900mm	Kích thước thương mại
Vách compact đặt sàn phổ biến	450 x 1.220mm hoặc 600 x 1.220mm	Kích thước thương mại

Khi đối chiếu hai lớp trên, bạn sẽ thấy vách treo 400 x 900mm đã đáp ứng mức nhô khỏi tường tối thiểu 0,30m. Tuy vậy, với khu vệ sinh đông người, vách nhô 450mm đến 600mm che chắn tốt hơn hẳn. Kích thước buồng và cao độ tổng thể của cả khu vệ sinh nên xem cùng bài kích thước vách ngăn vệ sinh.

Vách tiểu được lắp đặt theo trình tự nào?

Vách tiểu luôn được định vị theo tim bồn tiểu đã lắp hoặc đã chốt vị trí, nên thứ tự đúng là chốt thiết bị trước rồi mới đo vách. Một quy trình lắp vách compact đầy đủ tại công trình gồm các bước sau.

1. Kỹ thuật viên lấy dấu tim từng bồn tiểu, rồi chia vị trí vách đều hai bên theo khoảng cách đã duyệt.
2. Cao độ mép dưới và mép trên vách được đánh dấu theo cao độ miệng bồn, để vách che được vùng nước bắn.
3. Thợ khoan tường và bắt ke inox bằng tắc kê phù hợp với loại tường, tránh các đường ống âm đã đánh dấu.
4. Tấm vách được bắt vào ke bằng vít inox, với vách đặt sàn thì chân inox được bắt thêm xuống sàn.
5. Thợ kiểm độ đứng bằng nivo, lắc thử vách và lau sạch bề mặt trước khi bàn giao.

Khi bắt vít vào tấm compact, Formica khuyến nghị lỗ khoan mù chừa tối thiểu 1,5mm vật liệu đến mặt bên kia. Lỗ khoan vào cạnh tấm phải chừa tối thiểu 3mm vật liệu ở mỗi bên lỗ. Hãng này cũng cho rằng tấm mỏng hơn 10mm không phù hợp cho vít bắt âm, nên tấm 12mm và 18mm đều dùng được cho vách tiểu.

Vách treo chịu lực tì tay và va chạm ở một cạnh, nên tường gạch rỗng hoặc vách nhẹ cần điểm gia cường phía sau. Với vách sứ, thợ phải dùng đúng bộ giá đỡ và bản hướng dẫn của hãng cho từng mã. Quy trình chi tiết cho cả khu vệ sinh có trong bài thi công vách ngăn vệ sinh compact.

Mỗi loại công trình bố trí vách tiểu khác nhau ra sao?

Cùng một loại vách nhưng cách bố trí thay đổi theo người dùng chính của công trình. Trẻ em, khách vãng lai và công nhân ca đông có thói quen sử dụng rất khác nhau, nên kỹ sư cần đọc đúng văn bản áp dụng cho từng loại.

Trường mầm non và trường tiểu học

TCVN 3907:2011 yêu cầu phòng vệ sinh trường mầm non có vách ngăn cao 1,20m giữa chỗ đi tiểu và bồn cầu. Mỗi phòng bố trí từ 2 đến 3 tiểu treo cho trẻ nam, và tiểu treo cho lớp mẫu giáo lắp ở độ cao 0,30m tính từ mặt sàn đến mép trên thiết bị. Vì vậy vách tiểu ở trường mầm non thấp hơn hẳn vách cho người lớn và nên được bo tròn kỹ các cạnh.

Với trường tiểu học, TCVN 8793:2011 quy định cứ 20 đến 30 học sinh có 01 tiểu nam, 01 xí và 01 chậu rửa. Tiêu chuẩn này yêu cầu chiều cao thiết bị phù hợp lứa tuổi, nên cao độ vách cũng phải hạ theo cao độ bồn tiểu. Tiêu chuẩn ASEAN gợi ý thêm rằng khi có từ hai bồn tiểu trở lên, một bồn nên dành cho trẻ em và treo ở độ cao phù hợp.

Trung tâm thương mại sân bay và văn phòng

Khu vệ sinh ở đây có lưu lượng lớn và yêu cầu thẩm mỹ cao, nên vách tiểu thường cùng mã màu với vách buồng và dùng phụ kiện inox 304. Kỹ sư cần áp dụng quy tắc 6 tiểu có 1 tiểu tiếp cận của QCVN 10:2024/BXD ngay từ mặt bằng. Số lượng thiết bị và kích thước khu vệ sinh theo loại công trình được trình bày trong bài kích thước nhà vệ sinh công cộng.

Nhà máy và khu công nghiệp

Nhà máy có giờ cao điểm đổi ca, nên khu vệ sinh nam chịu tải dồn dập trong thời gian ngắn và vách bị va chạm nhiều. Ở đây, vách compact đặt sàn có chân nhô 450mm đến 600mm cho độ che chắn tốt hơn vách treo cỡ nhỏ. Nếu nhà máy nằm gần biển, phụ kiện inox 304 giúp hạn chế gỉ ở chân và ke.

Vệ sinh vách tiểu thế nào để mặt tấm bền lâu?

Vách tiểu nằm ngay vùng nước bắn, nên được lau rửa nhiều hơn mọi chi tiết khác trong khu vệ sinh. Formica khuyến nghị làm sạch mặt laminate bằng nước và chất tẩy rửa nhẹ, không dùng miếng cọ nhám hay chất có tính mài mòn mạnh. Hãng cũng cảnh báo chất tẩy gốc axit và chất tẩy cặn vôi có thể làm ố vĩnh viễn mặt laminate.

Điều này đặc biệt quan trọng vì chất tẩy cặn bồn tiểu thường được xịt ngay sát vách. Đội tạp vụ nên xịt hoá chất đúng vào lòng bồn, rồi lau vách bằng khăn ẩm và nước sạch sau mỗi lần tẩy cặn. Ke, vít và chân inox nằm trong vùng ẩm thường xuyên, nên cũng cần được kiểm tra và siết lại định kỳ.

Vì sao nên làm vách tiểu cùng gói với vách buồng vệ sinh?

Khi hai hạng mục vách tiểu và vách buồng do cùng một đơn vị làm, màu sắc, độ dày và phụ kiện được đồng bộ trong một bộ bản vẽ. Việc đo vách tiểu theo tim bồn cũng được làm cùng lúc với khảo sát khu vệ sinh, nên hạn chế sai lệch giữa hai hạng mục.

iVN hoạt động từ năm 2009, đã bàn giao hơn 200 dự án tại 40 tỉnh thành và tự làm trọn chuỗi khảo sát, bóc tách, sản xuất, lắp đặt và nghiệm thu. Vách tiểu của iVN dùng cùng tấm compact HPL hơn 50 mã màu như vách buồng, nên khu vệ sinh nam giữ được một tông màu thống nhất. Bảng giá và các mẫu đã thi công có tại trang vách ngăn vệ sinh compact, hoặc bạn có thể gọi hotline 093 946 2268.

Câu hỏi thường gặp về vách ngăn tiểu nam

Vách ngăn tiểu nam cao bao nhiêu?

TCVN 13982:2024 và tiêu chuẩn ASEAN đặt mức tối thiểu cho vách treo khoảng 30cm x 80cm. Trên thị trường, vách compact treo thường cao 900mm, còn vách đặt sàn có chân cao 1.220mm. Chiều cao thực tế nên chọn theo cao độ bồn tiểu để vách che được vùng nước bắn.

Khoảng cách giữa các vách ngăn tiểu nam là bao nhiêu?

TCVN 13982:2024 yêu cầu khoảng cách giữa các bồn tiểu không nhỏ hơn 0,80m. Tiêu chuẩn ASEAN yêu cầu tâm bồn tiểu cách vách ngăn tối thiểu 45cm, hoặc tâm bồn cách tâm bồn tối thiểu 90cm. Vách luôn được chia theo tim bồn tiểu đã chốt.

Có tiêu chuẩn nào quy định vách ngăn tiểu nam không?

TCVN 13982:2024 về nhà vệ sinh công cộng trong đô thị có quy định kích thước ngăn bồn tiểu và vách ngăn treo. QCVN 10:2024/BXD quy định tiểu treo cho người gặp khó khăn khi tiếp cận. Với trường mầm non, TCVN 3907:2011 quy định vách ngăn cao 1,20m giữa chỗ đi tiểu và bồn cầu.

Nên chọn vách tiểu bằng sứ hay compact?

Vách sứ hợp khi bạn muốn màu men và kiểu dáng đồng bộ tuyệt đối với bồn tiểu cùng hãng. Vách compact hợp hơn khi cần cắt theo bản vẽ, đồng màu với vách buồng và chịu va đập tốt. Ở phần lớn công trình công cộng, compact là lựa chọn linh hoạt hơn.

Vách ngăn tiểu nam INAX P-1 có kích thước bao nhiêu?

Theo trang chính hãng INAX, vách P-1 có kích thước 760 x 340 x 105mm theo thứ tự cao x rộng x dày. Vách làm bằng sứ và treo tường bằng bộ giá đỡ, vít, nở và mũ ốc đi kèm. Bạn nên xem bản vẽ lắp đặt của hãng trước khi khoan tường.

Vách tiểu compact dày bao nhiêu?

Vách tiểu compact thường dùng tấm dày 12mm hoặc 18mm, giống vách buồng vệ sinh. Tấm 12mm nhẹ hơn và đủ cứng cho phần lớn công trình. Tấm 18mm cứng hơn, hợp với khu vệ sinh đông người hoặc yêu cầu thẩm mỹ cao.